Artemis 3 Görevi ve Değişen Yüklenici
Yaklaşık 50 yıl sonra gerçekleşecek Artemis 3 görevinde Ay yüzeyine insanlı bir iniş yapılacak. Ancak NASA, yüklenici konusunda değişiklik yapma kararı aldı.
Nisan 2021’de NASA, Artemis programı için SpaceX ile devasa bir sözleşme imzaladı. 2,9 milyar dolarlık bu anlaşmaya göre SpaceX’in modifiye edilmiş Starship roketi, astronotları Ay yüzeyine indirecekti. Ancak NASA, SpaceX’in gelişme sürecinden memnun olmadığını belirterek ihaleyi yeniden açma kararı aldı.
NASA geçici başkanı Sean Duffy, SpaceX’i takdir ettiğini ancak süreçten memnun olmadığını belirtti. Artemis 3 görevinin hedefinin 2028 olduğunu belirten Duffy, sözleşmeyi yeniden açacaklarını ve diğer uzay şirketlerinin, örneğin Jeff Bezos‘un Blue Origin şirketinin de rekabet etmesine izin vereceklerini açıkladı.
Blue Origin, zaten 2023’te ayrı bir Artemis İnsan İniş Sistemi sözleşmesi kazanmıştı ve Artemis 5 görevinde Ay’a inmek için hazırlıklarını sürdürüyordu. NASA’nın bu kararıyla Blue Origin’in Artemis 3 için de rekabete girmesi bekleniyor.
SpaceX vs. Blue Origin
NASA’nın kararı, Elon Musk ve Jeff Bezos arasında yeni bir rekabetin fitilini ateşledi. Musk, Blue Origin’in Ay’a hiç yük göndermediğini ve yörüngeye yeterince faydalı yük taşımadığını iddia etti. Ancak Blue Origin’in New Glenn roketi, Ocak ayındaki fırlatışında Blue Ring uzay aracının bir prototipini yörüngeye taşımıştı.
Artemis 3 görevinin lansman tarihi sürekli ertelendi. Başlangıçta 2024 sonu olarak belirlenen fırlatma, çeşitli teknik sorunlar nedeniyle sırasıyla 2025, 2026 Eylül ve 2027 ortasına ertelendi. NASA Başkanı Duffy’nin son açıklaması, hedefin artık 2028 olduğunu gösteriyor.
Artemis programı şu ana kadar başarılı bir şekilde mürettebatsız Orion kapsülünü Ay yörüngesine gönderdi. NASA, önümüzdeki yıl Şubat ayında dört astronotu Ay çevresinde 10 günlük bir yolculuğa çıkaracak olan Artemis 2 görevi için hazırlıklarını sürdürüyor.
SpaceX’in Starship’i şu ana kadar 11 yörünge altı test uçuşu gerçekleştirdi ve son iki fırlatma başarılı oldu. Ancak NASA’nın temel endişesi, Çin’in de Ay’a astronot indirme hedefine ulaşma yolunda ilerlemesi ve ABD’nin bu yarışta geride kalma riski. Artemis 3, Apollo 17 görevinden bu yana Ay yüzeyine insan ayak basacağı ilk görev olacak.
