Atatürk döneminde enflasyon konusu, toplumda büyük bir utanç kaynağı olarak değerlendiriliyordu. Günümüzde Türkiye, AKP iktidarının yanlış ekonomi politikaları sebebiyle yüksek enflasyon sorunuyla başa çıkmakta zorlanırken, Cumhuriyet’in ilk yıllarında durum oldukça farklıydı. Marmara Üniversitesi’nden Prof. Dr. Fatma Doğruel, enflasyonun Cumhuriyet’in ilk döneminde kabul edilemez bir durum olduğunu vurgulayarak, o yıllarda para arzına büyük önem verildiğini belirtti.
Enflasyon rakamları günümüzde resmi olarak yüzde 85’i aşarken, Cumhuriyet’in ilk dönemlerinde negatif enflasyon gözlemleniyordu. Türkiye Ekonomi Kurumu tarafından Bilgi Üniversitesi’nde düzenlenen İlkbahar Toplantısı’nda konuşan Prof. Dr. Doğruel, enflasyonun sadece para politikasıyla sınırlı bir mesele olmadığını ifade etti. “Cumhuriyetin ilk döneminde enflasyon, toplumda utanılacak bir durumdu ve para arzına dikkat edilirdi. Fakat İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra bu algı değişti. 2017 sonrasındaki enflasyon artışı ise bizleri endişelendiriyor” dedi.
Cumhuriyet’in ilk yıllarında enflasyon oranları genellikle tek haneli seviyelerde kalmış ya da tarihimizde belki de bir daha karşılaşamayacağımız şekilde negatif bölgeye düşmüştü. Bu dönemde denkle bütçe uygulamaları ve 1929 Ekonomik Buhranı’nın etkisi, enflasyonun düşüşünde önemli rol oynamıştı.
Toplantıda, enflasyon hedeflerinin tutmadığını ifade eden Murat Taşçı, “Veriler, enflasyon hedeflerinden oldukça uzağımız olduğunu gösteriyor” şeklinde açıklamalarda bulundu.
Bilgi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ege Yazgan ise Türkiye’nin cari açık vererek büyüyebildiğini ve cari fazla verildiği dönemlerde ekonominin genelde küçüldüğünü belirtti. Yazgan, Çin ve Almanya’nın teşviklere dayalı sanayi politikaları uyguladığını, Türkiye’de ise anti damping uygulamalarının baskın olduğunu vurguladı.
ODTÜ’den Ekonomist Prof. Dr. Erol Taymaz, işgücü piyasasına dair bir sunum yaparak geçtiğimiz yıl yayımlanan bir çalışmaya atıfta bulundu. Bu çalışmaya göre, Türkiye’deki iş ilanlarının sadece yüzde 2’sinde maaş bilgisi yer alırken, ABD’de bu oran yüzde 20 olarak karşımıza çıkıyor. Taymaz, asgari ücretin firma tarafından sunulan maaşın üzerinde olması durumunda, asgari ücret arttığında istihdamın azalmak yerine arttığını da belirtti.
Merkez Bankası (TCMB) Başekonomisti Prof. Dr. Murat Taşçı’nın “Enflasyon rakamları korkutucu” ifadesi, toplantının dikkat çekici anlarından biriydi. Taşçı, toplantı daveti aldığında enflasyon dışında her şeyi konuşmak istediğini dile getirdi.
Yazar: Yusuf Arslan
